Bijna één op de zeven stembureaus in Den Haag ontoegankelijk voor mensen met beperking

© ANP
DEN HAAG - Veel stembureaus in Den Haag waren bij de recente Tweede Kamerverkiezingen niet toegankelijk voor mensen met een fysieke beperking. Het ging om maar liefst 39 van de 283 stembureaus. En dat terwijl in de wet staat dat alle stembureaus toegankelijk moeten zijn. Toch wordt die wet opmerkelijk genoeg niet gehandhaafd.
Saillant detail: bijna altijd gaat om het openbare gebouwen die sowieso al toegankelijk zouden moeten zijn voor mindervaliden. Bij het napluizen van alle processen-verbaal bleek al dat er op meerdere locaties stembiljetten met grote letters of loopplanken ontbraken. Wat gaat hier mis?
Dat vraagt ook raadslid Isabel Bos (GroenLinks) zich af. Zij stelde eerder al raadsvragen, na de Provinciale Statenverkiezingen. Toen bleek dat de problemen nog veel groter waren: ongeveer vier op de vijf locaties waren toen niet toegankelijk, bleek uit onderzoek van de Stichting Ongehinderd. Die toetst op veel meer punten dan alleen rolstoegankelijkheid, zegt de gemeente.

'Dit is ontoelaatbaar'

'Het is ontoelaatbaar dat mensen met een beperking door drempels en een gebrek aan geleide lijnen huiswaarts moeten keren zonder te stemmen', aldus Bos tegen Omroep West. Volgens haar wordt het probleem de komende jaren alleen maar groter, omdat er door de vergrijzing steeds meer ouderen en dus meer mindervaliden komen.
De stichting Voorall, die opkomt voor Hagenaars met een beperking, doet momenteel in opdracht van de gemeente onderzoek naar de toegankelijkheid van stembureaus. 'We doen een quickscan om te kijken hoe je die gebouwen toch toegankelijk maakt', vertelt projectmedewerker Kim Hameete. 'We moeten zeker naar de honderd procent, dit zou al lang geregeld moeten zijn.'

'Werk aan de winkel'

Volgens Hameete is er nog wel 'heel veel werk aan de winkel'. Maar, nuanceert ze, Voorall snapt ook wel dat er soms nou eenmaal geen handiger gebouw voorhanden is en het hanteerbaar moet blijven. 'We hebben ook wel het idee dat Den Haag dit belangrijk vindt', zegt ze.
© ANP
De gemeente beaamt dat. 'We proberen de stad zoveel als mogelijk voor één dag om te bouwen tot toegankelijke stad, door het permanent ophogen van stoepen, honderd opritten, tijdelijke belijning, tijdelijke buitenverlichting en afspraken over de ruimte', zegt een woordvoerster.
'Er zijn ongeveer tien eisen waar een stembureau aan moet voldoen, daarvan zijn spreiding en toegankelijkheid de twee belangrijkste. In het kader van spreiding is één stembureau beter dan geen stembureau. Wanneer een stembureau niet toegankelijk is, of niet toegankelijk te maken is, zit er meestal een toegankelijk stembureau in de buurt.'

Kieswet

Maar hoe zit het dan met die Kieswet, want daarin staat toch dat 'burgemeester en wethouders er zorg voor dragen dat alle in de gemeente aangewezen stemlokalen zodanig zijn gelegen en zo zijn ingericht en uitgerust dat kiezers met lichamelijke beperkingen zoveel mogelijk hun stem zelfstandig kunnen uitbrengen'?
Den Haag voldoet daar dus bij lange na niet aan en overtreedt daarmee de wet, zo lijkt het. Moet daar niet tegen worden opgetreden? Dat vroegen we aan de Kiesraad, die verantwoordelijk is voor het goede verloop van de verkiezingen.

Geen sprake van handhaving

'Wanneer gemeenten een niet toegankelijk stemlokaal inzetten en het college van burgemeester en wethouders dat gemeld heeft aan de gemeenteraad, voldoet de gemeente aan de wet en is er dus geen sprake van handhaving', meldt een woordvoerder van de Kiesraad. 'Gemeenten maken een eigen afweging rond het inzetten van niet toegankelijke stembureaus. (…) Deze afwegingen worden lokaal gemaakt en daarom is er een lokale verantwoordingsplicht.'
Kortom: als je het maar meldt aan de gemeenteraad, kom je er blijkbaar mee weg. Op de vraag of dat niet raar is en de wet misschien moet worden aangepast, geeft de Kiesraad geen antwoord.

GroenLinks wil raadsdebat

Wel stelt de raad dat er aandacht wordt besteed met een actielijst en laat Binnenlandse Zaken via hen weten de toegankelijkheid van stemlokalen te monitoren en te evalueren.
Isabel Bos
Isabel Bos © gemeente Den Haag
In Den Haag doen ze dat dus ook, in samenwerking met Voorall. Hun quickscan moet volgend jaar klaar zijn, maar ze weten nog niet precies wanneer. 'We willen dan met een praktisch advies en een overzicht van de kosten komen', zegt projectmedewerker Hameete. 'Op basis daarvan gaan we de gemeente wel aanspreken hoe het beter moet, ja.' Raadslid Isabel Bos laat alvast weten dat ze een debat met het college wil zodra dat advies er ligt.

💬 Neem contact op! Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via het contactformulier!

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws en achtergronden uit Den Haag? Download onze app en ontvang notificaties bij belangrijk nieuws uit jouw stad!