Ondanks vrieskou blijven deze daklozen liever in hun tent dan dat ze naar opvang gaan

Boguslaw en Aghata
Boguslaw en Aghata © Omroep West
DEN HAAG - In het verleden werkte hij in de kassen en sneed hij bloemkolen en andere groenten, maar na een reeks tegenslagen belandde de Poolse Boguslaw (62) op straat. Nu woont hij al acht maanden samen met zijn 48-jarige vriendin Aghata onder een Haags viaduct. Maar als het kwik onder nul zakt gaan ze niet naar de opvang van de winterkouderegeling: dat voelt te onveilig. Ondertussen loopt Boguslaw nog met een ongenezen wond na een buikoperatie. Hij en zijn vriendin leven in grote onzekerheid.
Het geïmproviseerde kamp van de twee onder het viaduct bestaat uit drie tentjes. Met tape zijn scheuren en gaten in het tentdoek afgeplakt. Op de grond liggen kleden. Met campingstoeltjes en een tafeltje is een zitje gemaakt. Levensmiddelen worden in plastic opbergbakken bewaard, die in een rij achter de tent staan. Aan de waterkant staat een campingtoilet met een serie schoonmaakmiddelen ernaast, afgeschermd met een laag windscherm. Ondanks de kale begroeiing rondom, is het stel hier redelijk aan het zicht onttrokken.
Boguslaw werkt al 21 jaar af en aan in Nederland, Aghata pas vier jaar. Ooit werkte hij in de kassen en sneed hij onder meer bloemkolen en spinazie. Maar toen hij door een ongeluk last kreeg van zijn ruggengraat, bleek hij vanuit zijn werk niet te zijn verzekerd. Omdat huisvesting voor arbeidsmigranten in Nederland vaak gekoppeld is aan het werk, moest hij uit zijn woning vertrekken. Aghata zou wel mogen blijven, maar zij besloot uit solidariteit om met Boguslaw weg te gaan.

Winterkouderegeling

Zelfs toen de temperaturen de afgelopen week onder het vriespunt daalden, bleven Boguslaw en Aghata liever in hun kamp dan dat ze gebruik maakten van de winterkouderegeling van het Leger des Heils. Een plek in de opvang vinden ze té onveilig. 'Ze zitten daar met 120 mensen bij elkaar, die normaal in hun eentje op de straat leven', legt een straatwerker, die een oogje in het zeil houdt, uit.
'Er wordt veel gedronken en gestolen', zegt Aghata. Daarnaast zijn ze bang dat hun plekje onder het viaduct wordt ingenomen of dat er spullen worden weggenomen. 'Dan blijven we liever hier. Als we iets te doen hebben, gaat één van ons weg en de ander blijft.'

Opvang zit vol

Volgens Jeroen Melchior van het Straat Consulaat zijn er verschillende redenen te bedenken dat daklozen niet naar de winterkoudeopvang gaan. 'Dakloze mensen zijn vaak verslaafd en niet meer sociaal naar anderen. Anderen kunnen slecht tegen de drukte. Het zijn vaak grote slaapzalen waar je met tien à vijftien mensen op één zaal ligt. Dat is niet voor iedereen.'
De druk op de opvang neemt volgens Melchior toe. Toen de opvang met plek voor zo'n 120 daklozen begin januari voor het eerst openging, zat er veertig man. Twee dagen later zat het vol. Maar of er ook echt meer daklozen zijn? 'Dat is moeilijk te zeggen, want niet iedereen wordt meegeteld. Er zijn geen officiële tellingen. Daarnaast is de groep dakloze mensen heel breed. Dat gaat over arbeidsmigranten, maar ook studenten, gescheiden mensen en andere woningzoekenden. Niet iedereen die dakloos is zwerft op straat, maar zwerven van adres naar adres', vertelt Melchior.
© Omroep West
Inmiddels is het stel acht maanden verder. Ze zijn wel een beetje gewend aan hun situatie, vertellen ze. 'Aanvankelijk werden we wel eens bestolen, maar nu wordt er op ons gelet. Onder meer door de gemeente.' Via een contactpersoon bij het Leger des Heils en lokale weldoeners komt het stel aan eten en drinken.
Voor mensen zoals Boguslaw en Aghata bestaat binnen Nederland een regeling, die heet 'duurzaam verblijfsrechter'. Dat betekent dat EU-burgers die langer dan vijf jaar in Nederland wonen en aan de juiste voorwaarden voldoen, recht hebben op permanente opvang. Het stel is bezig om alle documenten bij elkaar te verzamelen, maar dat verloopt moeizaam. Aghata heeft haar papieren op orde, maar ze wil Boguslaw niet achterlaten, dus zijn ze aangewezen op hun tentenkamp onder het viaduct.

Boguslaw is stervende

Het Straat Consulaat komt vaker schrijnende gevallen tegen zoals Boguslaw. Hij heeft een operatie aan zijn lever gehad en heeft een tijd lang rondgelopen met een onbehandelde open wond. 'Voor hem is het leven op straat heel slecht', benadrukt Aghata.
De hulpverleners die de dakloze mensen zoveel mogelijk helpen, vrezen voor Boguslaws leven. Hij wil niet naar een revalidatiehuis, omdat hij Aghata dan alleen onder het viaduct moet achterlaten. 'Deze man is stervende onder een brug, maar hij heeft niet genoeg woon- en werkplekken op zijn naam geregistreerd staan. Daardoor heeft hij geen recht op zorg of opvang.'

Malafide uitzendbureaus

'Driekwart van de buitenslapers is arbeidsmigrant', legt Melchior uit. 'We hebben die mensen uitgenodigd om hier te komen werken. Maar vervolgens krijgen ze te maken met allerlei malafide uitzendbureaus en krijgen ze geen geschikte huisvesting aangeboden. Als het werk stopt, zien we dat deze mensen op straat belanden.'
Terug naar het land van herkomst willen of kunnen ze vaak niet. 'Deze mensen zijn hier naartoe gekomen voor een beter leven en ze hebben vaak niets om naar terug te keren. Maar als er langdurig geen maatwerk wordt verricht voor deze mensen, komen ze op straat te staan en dan is het moeilijk om weer aan werk komen.'

💬 Neem contact op! Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via het contactformulier!

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws en achtergronden uit Den Haag? Download onze app en ontvang notificaties bij belangrijk nieuws uit jouw stad!