Verborgen tijdcapsule geeft geheimen prijs: oorkondes, een boek en een lofzang op toenmalige koning

DEN HAAG - De inhoud van de tijdcapsule die gevonden is onder het standbeeld van koning Willem II toont hoe dat beeld tot stand is gekomen. Niet alleen prominente figuren zoals de burgemeester waren erbij betrokken, ook normale Hagenaren spraken mee. De tijdcapsule is gevuld met oorkondes en een lofzang op de toenmalige koning zelf.
'Het openen van dit kistje geeft een beetje Raiders of the lost ark-gevoelens’, zegt burgemeester Jan van Zanen voorafgaand aan het onthullen van de inhoud. Het was aan de Van Zanen om de zware deksel van het loden kistje te lichten en de inhoud ervan te laten zien aan de massaal toegestroomde pers.
Op 10 januari werd de tijdcapsule in metselwerk van de sokkel van het standbeeld van Willem II aangetroffen. Het beeld werd toen verplaatst vanwege de renovatie van het Binnenhof. Naast het loden kistje werd een in cement geschreven tekst gevonden. 'Oorkonde, 29 januari 1925'. Dit betekent dat de tijdcapsule een jaar nadat deze werd samengesteld onder het beeld is geplaatst.

Oude Hagenaar

De documenten die in het kistje werden gevonden, zijn nog in goede staat. Bovenop ligt een oorkonde van het comité dat het beeld heeft geplaatst. Dit comité bestond uit een brede vertegenwoordiging van de Haagse samenleving. Zo werkten de minister van Buitenlandse Zaken en de burgemeester mee, maar ook een vrouwelijke journaliste en een bankier.
De meest opmerkelijke naam is die van Michel Jochems, aangeduid als 'oude Hagenaar'. Jochems was een bekend gezicht in de stad. Hij was een van de mensen die ervoor pleitten om een beeld van de koning op een paard te maken. Geboren in 1848 deed Jochems zijn bijnaam eer aan: ten tijde van het plaatsen van het beeld was hij 76 jaar oud. Hij overleed uiteindelijk op 92-jarige leeftijd in 1940.

Lofzang en boeken

De loden kist die vandaag werd gepresenteerd is niet de eerste tijdcapsule die onder het beeld werd geplaatst. Naast de verschillende papieren werd ook een aantal foto's gevonden. Op deze foto's zijn penningen en boekwerken uit een eerdere tijdscapsule te zien, een souvenir van een nog verder verleden.
Koning Willem II regeerde van 1840 tot aan zijn dood in 1849. Eerder was hij bevelvoerder van de noordelijke en zuidelijke Nederlanden in strijd tegen Napoleon Bonaparte, de Franse generaal en dictator. In die Slag bij Waterloo (1815) speelde koning Willem II een bescheiden rol. De vorst vocht onder meer in de Slag bij Waterloo en was een groot liefhebber van architectuur en schilderkust. In 1848 stemde hij in met de grondwetswijziging die de macht van vorsten aanzienlijk inperkte.
Naast de oorkonde werd ook een lofzang in op Willem II - geschreven door een schoolmeester uit de stad - en drie boeken over de oorlogen van Napoleon gevonden. Die boeken hebben lijken sterk op een hedendaagse paperback. Daar heeft heeft kunsthistoricus Sophie Olie een logische verklaring voor: 'Het was toen gangbaar om een boek te kopen en dat zelf te laten kaften', zegt Olie. 'Deze boeken zijn zo bij de boekhandel gekocht en daarna in het kistje geplaatst.'

Te paard

Hoewel historici nog onderzoek gaan doen naar de gevonden documenten, geeft de vondst alvast een eerste idee van hoe het beeld van de koning aan het Binnenhof tot stand kwam. Eerder stond op dezelfde plek al een beeld van Willem II, maar tot ongenoegen van betrokken Hagenaren was dat geen ruiterstandbeeld. De oude Hagenaar Jochems was een van de pleitbezorgers van een standbeeld van Willem II te paard.
'Dit geeft een tijdsbeeld van bijna honderd jaar geleden', zegt wethouder Saskia Bruines over de vondsten. 'Jochems had een grote waardering voor Willem II. Hij heeft er mede voor gezorgd heeft dat Willem II nu te paard bij het Binnenhof staat. Bovendien heeft hij ook iets persoonlijk achtergelaten in de tijdscapsule. We gaan nog nader onderzoek doen, maar dit geeft wel een beter beeld over Willem II.'

Nieuwe tijdcapsule

Burgemeester Van Zanen had de eer om het kistje voor het publiek te openen. De burgemeester droeg wel speciale witte handschoenen. 'Bang was ik niet, maar wel zenuwachtig', zegt hij. 'Het spreekt enorm tot de verbeelding. Iets dat daar 99 jaar geleden is neergelegd. Ik ga daarbij wel fantaseren wat het zou kunnen zijn.'
De foto's die in het kistje zijn gevonden van een eerdere tijdcapsule roepen de vraag op of er een nieuwe capsule wordt terug gelegd en wat daarin moet komen. 'We denken eraan om dat aan de stad te vragen', zegt Van Zanen. 'Ik neem aan dat mensen iets willen laten zien van de renovaties, iets van de stad van nu en teksten daarover. Daarnaast ook leuke dingen, ikzelf zou er dan bijvoorbeeld een muntje of een horloge uit deze tijd bijleggen.'

💬 Neem contact op! Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via het contactformulier!

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws en achtergronden uit Den Haag? Download onze app en ontvang notificaties bij belangrijk nieuws uit jouw stad!