Liveblog rechtszaak Richard de Mos | Voorwaardelijke celstraf en taakstraf geëist

Richard de Mos vorige week dinsdag in de rechtszaal
Richard de Mos vorige week dinsdag in de rechtszaal © ANP
DEN HAAG - Welke straf eist het Openbaar Ministerie tegen oud-wethouders Richard de Mos, Rachid Guernaoui en de andere verdachten in de Haagse corruptiezaak? Vandaag wordt dat bekend in het hoger beroep van de rechtszaak. De hele dag houden wij je op de hoogte van het nieuws via ons liveblog.

17.00 uur: Zitting afgelopen, hoe nu verder?

En met de strafeisen voor de verdachten komt ook een einde aan deze zittingsdag. De komende zittingsdagen is de verdediging aan zet, dan mogen de advocaten van De Mos, Guernaoui en de andere verdachten hun blik op het requisitoir geven. Een moment voor uitspraak is nog niet gegeven door het gerechtshof.
Dank voor het lezen en volgen van het liveblog!

16.36 uur: Strafeisen bekend, dit zijn ze

Het OM heeft in hoger beroep zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf geëist tegen Richard de Mos. Ook zou hij een verbod van vier jaar moeten krijgen voor het uitvoeren van een bestuurlijk ambt. Volgens het OM heeft de partijleider van Hart voor Den Haag zich schuldig gemaakt aan omkoping en het lekken van geheime informatie. Ook partijgenoot Rachid Guernaoui en vijf Haagse ondernemers verdienen in de ogen van het OM straf.
  • Oud-wethouder Richard de Mos: 6 maanden cel voorwaardelijk, 240 uur werkstraf, geldboete 10.000 euro, 4 jaar lang geen bestuurlijk ambt uitvoeren
  • Oud-wethouder Rachid Guernaoui: 4 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 160 uur, geldboete 7000 euro, geen bestuurlijk ambt voor 3 jaar uitvoeren
  • Horecaondernemer Atilla Akyol: 4 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 160 uur, geldboete 10.000 euro
  • Zijn broer Erdinç Akyol: 4 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 160 uur, geldboete 7000 euro
  • Vastgoedondernemer Edwin Jansen: 6 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 240 uur, geldboete 10.000 euro
  • Vastgoedondernemer Michel Zaadhof: 6 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 240 uur, geldboete 10.000 euro
  • Vastgoedondernemer Dennis Buis: 6 maanden cel voorwaardelijk, werkstraf 240 uur waarvan 120 uur voorwaardelijk, geldboete 10.000 euro

16.00 uur: De Mos had illegale klusjesman in dienst, stelt OM

Dan kwam de Rijksrecherche er ook nog achter dat De Mos een illegaal in Nederland verblijvende klusjesman in dienst had. De rechter sprak hem hiervan vrij. De Mos had niet kunnen weten dat de man hier illegaal was, luidde het oordeel.
Maar het OM vindt vandaag dat De Mos als wethouder een voorbeeldfunctie had en dus iets meer had moeten doorvragen of hij wel legaal in Nederland was. 'Verwijtbare naïviteit', stelt de advocaat-generaal.

15.47 uur: 'De Mos maakte zich schuldig aan schending geheimhouding'

Verder zou De Mos Atilla Akyol exclusief als eerste op de hoogte hebben gebracht van het besluit dat er nachtvergunningen kunnen worden aangevraagd. Hij doet dat via WhatsApp, een paar uur voordat de gemeente het besluit middels een persbericht naar buiten brengt. Daarmee zou hij Akyol hebben bevoordeeld, stelt Plooij. De Mos zou het besluit geheim moeten houden, in plaats van Akyol als eerste op de hoogte te brengen.
Ook lekt De Mos informatie over de ontwikkeling van parkeergarage De Zeeheld. De wethouder vreest dat collega Robert van Asten (D66) met dit onderwerp goede sier wil maken. Dit terwijl hij hier veel werk in heeft gestoken.
Hij tipt daarom hierover een journalist van Omroep West. Maar dat mag niet, stelt de advocaat-generaal. Die informatie moest nog worden behandeld in het college. 'Hij heeft zich opzettelijk schuldig gemaakt aan het schenden van een geheim.'

15.35 uur: 'Doorgestuurde stukken waren geheim'

Na een korte pauze wordt het delen van vertrouwelijke stukken behandeld door advocaat-generaal Plooij. Een van de voorbeelden is het doormailen van stukken over de bouw van Amare. Vlak na het aantreden van het college in 2018 wordt bekend dat er nog eens 20 miljoen naar het cultuurpaleis aan het Spui moet. De Mos en Guernaoui spelen stukken daarover door aan de bouwondernemers.
Zij zeiden vorige week nog dat die deel uitmaakten van een klankbordgroep en dat ze als nieuwbakken wethouder deskundig advies nodig hadden. De stukken zouden volgens hen ook niet geheim zijn. Maar dat betwist Plooij. Volgens hem waren die wel degelijk vertrouwelijk. 'Het is onbestaanbaar dat een wethouder dat niet weet.' Jansen en Zaadhof zijn op dit punt 'medepleger'.

14.40 uur: Pauze aangekondigd, OM schorst

Het Openbaar Ministerie vraagt vervolgens een half uurtje pauze aan, de zitting gaat om 15.10 verder. De bewijslast is geleverd, na de pauze is het de bedoeling dat de strafeisen worden uitgesproken. De samenvatting:
  • De Mos had moeten weten dat er bijbedoelingen waren vanuit vastgoedondernemers Zaadhof, Buis en Jansen. Ook de Akyols hadden bijbedoelingen bij de giften, zo stelt het OM vast. Kortom, volgens het OM is De Mos schuldig.
  • Guernaoui wist echter niet van alle giften, bijvoorbeeld de betalingen van Dennis Buis, over die aantijging moet hij dus vrijgesproken worden. Guernaoui heeft nauw en bewust samengewerkt met De Mos met het ontvangen van de giften, zegt de Advocaat-Generaal. Volgens het OM was hij dus op zijn minst medepleger.

14.35 uur: Was Guernaoui pleger, of medepleger?

Het OM kan in het dossier niet vaststellen dat Guernaoui wist van de betalingen van vastgoedondernemer Buis. Dus dan kan hij ook niets vermoeden van bijbedoelingen. Daarvan moet hij dus volgens het OM vrijgesproken worden.
Dan blijven de giften van Jansen en Zaadhof over. 'De Mos was bezig met zijn doel om wethouder te worden, de ondernemers hebben HvDH gesteund om De Mos groot te maken. Ook Guernaoui had die ambitie om wethouder te worden, zegt het OM, maar hij trad minder op de voorgrond. Giften van Jansen en Zaadhof konden hem wel helpen met dat doel'.
Guernaoui was bewust van het belang van de vastgoedondernemers, hun zakelijke relatie met De Mos en de giften voor de website en de promotie. Guernaoui had volgens het OM kunnen vermoeden dat ze er iets voor terug wilden. Maar mocht het Hof dat niet vinden, dan zet het OM in op medeplegen.
Guernaoui heeft nauw en bewust samengewerkt met De Mos met het ontvangen van de giften, zegt de Advocaat-Generaal. Guernaoui had kunnen vermoeden dat hij of De Mos er iets voor terug moesten doen. En ook al doet hij er niets voor terug, had hij kunnen vermoeden dat De Mos werd omgekocht. Hij had dit kunnen voorkomen door de giften niet te accepteren. Het OM zegt dat hij het gepleegd heeft of op zijn minst medepleger is.

14.20 uur: OM concludeert dat De Mos was omgekocht

Bij de eerder genoemde boottochtjes worden de deelnemers die meegaan 'samengesteld' rond De Mos. 'Het zijn ondernemers die hier vandaag terecht staan', zegt het OM. 'Hij heeft toen hij als wethouder werd uitgenodigd, maar zeker toen hij aan boord ging en de luxe lunch at, had kunnen hij vermoeden dat ze wat van hem wilden.'
De Mos appte na afloop ook naar zijn vriendin 'dat er goede dingen uit kunnen komen'. Daarom zegt het OM dat het bewezen verklaard moet worden dat het om omkoping gaat.

14.13 uur: OM: 'De Mos kon vermoeden dat donateurs iets terug wilden hebben'

De donaties, de hijskraan en etentjes. Heeft De Mos die aangenomen terwijl hij kon vermoeden dat de gevers een voorkeursbehandeling wilden of dat ze hem wilden bewegen iets voor hen te doen? Dat gaat het OM nu onderbouwen.
De donaties aan de campagne waren volgens het OM bedoeld om de partij van De Mos groot te maken. De vastgoedmannen hadden belang bijvoorbeeld bij de afhandeling van parkeergarage 'De Zeeheld', het splitsen van woningen en de hoogte van bouwwerken op Scheveningen.
'Was de relatie toen al zo innig dat De Mos kon weten dat de giften een smeermiddel waren of dat het het oogmerk had hem iets te laten doen.' Volgens het OM had De Mos dit redelijkerwijs kunnen vermoeden, onder meer vanwege zijn politieke ervaring.

13.54 uur: De Mos en Guernaoui 'hadden moeten weten' dat ze wat terug moesten doen

Nu wordt de zaak van passieve omkoping door De Mos en Guernaoui besproken. Volgens het Openbaar Ministerie hadden de politici 'kunnen weten' dat ze wat terug moesten doen voor alle giften.
'De Mos en Guernaoui hebben giften van Jansen, Zaadhof, Buis en de gebroeders Akyol aangenomen terwijl ze hadden kunnen weten of redelijkerwijs kunnen vermoeden dat het de bedoeling was dat ze daar wat voor terug moesten doen: een voorkeursbehandeling', meldt het OM daarover.

13.45 uur: Appje met link als bewijs

Het Openbaar Ministerie gebruikt een app-conversatie tussen De Mos en zalencentrum-eigenaar Akyol als bewijs. De oud-wethouder 'tipt' Atilla Akyol, door de link om een nachtontheffing aan te vragen te appen voordat het via een persbericht naar buiten wordt gebracht.
Het uitgeven van de nachtvergunning gaan via een systeem: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. De Opera krijgt er twee. En terwijl de bedoeling van de nachtontheffingen het nachtleven een impuls te geven met dancefeesten, gebruikt het zalencentrum het voor pokeren, gokkasten 'en een beetje shisha'. Na het krijgen van de nachtontheffing bericht Akyol aan zijn vrouw: 'De opera is nu meer waard geworden'.
Het OM vindt dat daarmee dat de broers Akyol schuldig zijn aan actieve omkoping.

13.32 uur: 'De Mos zet zich niet in voor de horeca'

Na de lunchpauze gaat het OM in op het doel van de broers Akyol met hun donaties en sponsoring aan de politieke beweging van De Mos en Guernaoui. Het zou ze allemaal gaan om een nachtvergunning voor hun zalencentrum Opera. Na de verkiezingen zouden de broers willen dat Hart voor Den Haag wethouders gaan 'leveren', zegt het OM.
En volgens advocaat-generaal Plooij wordt het ook duidelijk dat De Mos zich niet inzet voor de horeca in de stad, maar exclusief voor het zalencentrum: 'De nauwe band tussen de twee is niemand ontgaan. De Mos loopt qua horecabeleid vooral voor Atilla het vuur uit zijn sloffen', gaat Plooij verder.

13.00 uur: Zaak gaat zo verder: waar gaat het volgens het OM om?

De zitting wordt zo voortgezet, een mooi moment om even terug te blikken. In het ochtenddeel vatte het Openbaar Ministerie heel duidelijk samen waar het nu precies om gaat. Kort samengevat gaat het hen erom dat er sprake zou zijn geweest van 'vriendjespolitiek, politieke invloed met een prijskaartje', zegt het OM.

12.15 uur: Uur schorsing, zaak gaat straks verder

Atilla zou daarnaast nog persoonlijke giften hebben gegeven aan De Mos. Zoals een etentje bij Mama Kelly op de Binckhorst. Tijdens dat diner zou het voortdurend over zaken zijn gegaan. Ook gaat het weer over de houten vloer. Die bood Atilla aan De Mos aan. De vloer kwam er nooit te liggen. Geen gift dus, zegt Plooij. 'Maar wel een belofte.'
De zitting is nu voor een uur geschorst voor de lunch. Rond 13.00 uur wordt de zitting hervat.

12.13 uur: Stempasfraude voor vriendin, steun 'niet belangenloos'

Ook de relatie tussen de broers Akyol en Hart voor Den Haag worden onder het vergrootglas gelegd. Atilla is dan nog eigenaar van Zalencentrum Opera aan de Fruitweg. Zijn broer Erdinç heeft een relatie met Nino Davituliani, zij wil heel graag de politiek in. Uit appjes tussen De Mos en Erdinç zou duidelijk moeten worden dat hij de partij sponsort om zijn vriendin hoog op de kieslijst te krijgen.
Ook Atilla steunt de partij. Dat was 'niet belangeloos', zegt Plooij. Hij wilde via De Mos een nachtvergunning voor zijn zalencentrum regelen. 'Hij wilde De Mos en Guernaoui groot maken, omdat hij er later voordeel van zou hebben.' En dat moest ook verborgen blijven.
Ook zou Erdinç ook hebben geprobeerd zijn partner in de gemeenteraad te krijgen. Daarvoor zou hij stempasfraude hebben gepleegd en stemmen hebben geronseld. De Mos en Guernaoui zouden daarvan echter niets hebben geweten.

11.59 uur: De Mos en Guernaoui niet 'vrij' om beslissingen te nemen

Onder meer over het splitsen van woningen worden uitgebreide gesprekken gevoerd. Vooral Edwin Jansen appt veelvuldig over dit onderwerp met De Mos. Hij wil dat passages hierover in het verkiezingsprogramma worden aangepast. Dat gebeurt uiteindelijk ook.
Als de Mos en Guernaoui uiteindelijk wethouder worden, is er veelvuldig contact met de ondernemers. 'Lachen' hoe snel dingen gaan 'als je aan de knoppen komt', pocht Jansen daarover tegen een collega. 'We hebben hen toch niet voor niets groot gemaakt', is een ander bericht tussen de ondernemers onderling. 'Precies, uitmelken tot het bot', antwoordt de collega.
De politici waren dus niet meer zo vrij in het nemen van beslissingen als vóór de giften, constateert het OM.

11.53 uur: Vastgoedondernemers hadden veel voordeel

De vastgoedondernemers zouden via De Mos en Guernaoui veel voordeel hebben gehad in het stadhuis. Ze krijgen via de politici informatie over wat zich afspeelt en ze proberen ook via De Mos dingen voor elkaar te krijgen.
Zoals de bouw aan de Scheveningse Veer, een project van Jansen. Als dat niet vlot verloopt, probeert De Mos druk te zetten op Revis om het sneller op gang te brengen.
Eigenbelang en giften lopen door elkaar heen, constateert de advocaat-generaal. De ondernemers krijgen zo via de Mos en Guernaoui een vinger in de pap in het stadhuis, stelt het OM. 'We hebben er invloed op en staan niet zoals andere ondernemers aan de zijlijn te wachten', mailt bijvoorbeeld Jansen aan een collega.

11.23 uur: Banden tussen vastgoedwereld en De Mos waren nauw

Als voorbeeld gaat het Openbaar Ministerie in op de levering van een bouwkraan (ter waarde van zo'n 800 euro) door Zaadhof aan De Mos. De politicus had die nodig om een schuifpui naar zijn woning te tillen. Zaadhof zorgde ervoor dat die kraan er kwam.
De rechtbank beoordeelde het financiële belang hiervan als 'futiel' en veroordeelde De Mos en Jansen hiervoor ook niet. Maar volgens de advocaat-generaal doet de omvang van de gift er niet toe. Het mag niet volgens het OM.
Het OM maakt uit appjes en telefoongesprekken tussen de betrokkenen op dat de banden tussen de donateurs uit de vastgoedwereld en De Mos heel nauw waren. Zo zou hij zijn fractie erop hebben gewezen dat de raadsleden er zaten 'vanwege dat geld', verwijzend naar de bijdragen van onder meer Dennis Buis. Ook zou De Mos als wethouder hebben gelobbyd tegen voor de ondernemers negatieve plannen bij zijn toenmalige collega Boudewijn Revis (VVD) die over bouwen ging.
Verder gaat het onder meer over de tochtjes met de boot van Buis. Ze varen van Amsterdam naar Muiden. Daar eten ze voor 600 euro en dan varen ze weer terug. De Mos zegt later tegen zijn vriendin dat het 'heel luxe was', maar dat het ook wat kan opleveren. Later gaat het gezelschap ook nog een keer naar Hoorn, waar door acht heren voor ruim duizend euro wordt gegeten.

10.58 uur: 'Er was sprake van smeergeld'

Het Openbaar Ministerie wil duidelijk maken dat er een groot verschil is tussen donaties aan een partij en giften aan politici. Met donaties aan een partij is helemaal niets mis. Daar bestaan partijen juist van, zegt Plooij.
Maar een gift aan een politicus mag niet als er een relatie bestaat met een 'wens voor de toekomst', dat de gever er dus iets voor terugverwacht. 'De ontvanger moet op zijn klompen aanvoelen: deze donateur wil iets van mij. Dan is het smeergeld.' En dat was hier het geval, zegt hij.
De bijdragen van Zaadhof en Jansen waren geen belangeloze giften, stelt Plooij. Want dan hadden ze wel gewoon geld op de rekening van Hart voor Den Haag gestort. Nu kropen zij tegen hen aan. Ondernemers wilden De Mos en Guernoaui groot maken om ze later in het zadel te helpen. En die giften moesten ook nog eens geheim blijven, omdat anders duidelijk zou worden dat zij invloed wilden.

10.43 uur: Heldere zaak volgens OM, omkoping en schending van geheimhouding duidelijk

De zaak is in wezen volgens Plooij heel helder. Neem als ambtenaar geen giften aan als je weet dat je er iets voor terug moet doen. Het aannemen van steekpenningen corrumpeert het ambtelijk apparaat. En die grenzen zijn tamelijk laag. En moeten goed worden bewaakt. 'In deze strafzaak is duidelijk geworden dat De Mos - en in mindere mate de heer Guernaoui - met open ogen de grens overgingen.'
Plooij denkt dan ook duidelijk te kunnen maken dat de verdachten zich hebben schuldig gemaakt aan omkoping en ook het schenden van geheimhouding.

10.35 uur: OM: 'Deze zaak gaat over vriendjespolitiek'

Advocaat-generaal Koos Plooij begint deze derde zittingsdag met een inleiding. Volgens hem gaat deze strafzaak gaat over 'vriendjespolitiek'. Plooij: 'De verdachten proberen het te bagatelliseren, maar er is invloed gekocht. Dit dossier laat zien hoe machtsbederf in de lokale democratie werkt.'
Volgens Plooij heeft de rechtbank de zaak vorig jaar niet goed inhoudelijk behandeld. De vonnissen geven blijk van een 'onzorgvuldige aanpak', zegt hij. Het bevat meerder 'onjuiste' punten. En dat moet in zijn ogen beter en preciezer worden vormgegeven.
Nu grenzen stellen is van groot belang, zegt de advocaat-generaal. Want voor een goed functionerende democratie is het vertrouwen van burgers nodig. Dat wordt beschaamd als ambtenaren zich laten omkopen. 'Het is elke dag nodig om ambtelijke integriteit te waarborgen.'

10.15 uur: Zitting begonnen

Het gerechtshof heeft de zitting geopend. Het Openbaar Ministerie zegt te verwachten dat de strafeisen rond 16.00 uur bekend worden gemaakt.

10.00 uur: Start vertraagd

De zitting zou om 10.00 uur begonnen moeten zijn, maar er is wat vertraging. Wanneer de zaak van start gaat, komen we in de lucht.
Richard de Mos bij het binnenkomen van het Paleis van Justitie, afgelopen dinsdag tijdens het hoger beroep
Richard de Mos bij het binnenkomen van het Paleis van Justitie, afgelopen dinsdag tijdens het hoger beroep © ANP

9.30 uur: Hoe zijn de eerdere zittingsdagen verlopen?

Afgelopen week zijn in het hoger beroep alle verdachten verhoord in de rechtszaal. Lees hieronder terug hoe deze zittingsdagen zijn verlopen:
Knetterend begin van hoger beroep Haagse corruptiezaak: wat is omkoping en wanneer is iets geheim?

9.00 uur: Welke straffen werden vorig jaar geëist en opgelegd?

Alle verdachten zijn vorig jaar door de rechtbank vrijgesproken. Daar is het Openbaar Ministerie (OM) tegen in hoger beroep gegaan. Alleen bij de vrijspraak van Nino Davituliani legt de officier van justitie zich neer. Het OM had tegen alle verdachten een gevangenisstraf geëist:
  • Oud-wethouder Richard de Mos: 22 maanden gevangenisstraf en een bestuursverbod van vier jaar
  • Oud-wethouder Rachid Guernaoui: zestien maanden gevangenisstraf, waarvan zes voorwaardelijk en een bestuursverbod van vier jaar
  • Voormalig Hart voor Den Haag-raadslid Nino Davituliani: drie maanden voorwaardelijke celstraf plus een taakstraf
  • Haar partner en horeca-ondernemer Erdinç Akyol: elf maanden celstraf, waarvan zes voorwaardelijk
  • Zijn broer Atilla Akyol: twaalf maanden celstraf, waarvan zes voorwaardelijk
  • Vastgoedondernemer Edwin Jansen: twaalf maanden celstraf, waarvan zes voorwaardelijk
  • Vastgoedondernemer Dennis Buis: elf maanden celstraf, waarvan zes voorwaardelijk
  • Vastgoedondernemer Michel Zaadhof: acht maanden celstraf, waarvan vier voorwaardelijk

💬 Neem contact op! Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via het contactformulier!

Altijd op de hoogte van het laatste nieuws en achtergronden uit Den Haag? Download onze app en ontvang notificaties bij belangrijk nieuws uit jouw stad!